Dikte dakisolatie plat dak: hoeveel centimeter heeft u nodig?

Tekening van dakisolatieplaten en dakopbouw

Dikte dakisolatie plat dak: hoeveel centimeter heeft u nodig?

Voor een goed geïsoleerd plat dak heeft u met PIR-platen meestal 8 tot 10 centimeter nodig. Dat volstaat voor de waarde die Milieu Centraal aanraadt en voor het niveau dat vaak geldt als u de dakbedekking vervangt. Bouwt u een nieuwe uitbouw of dakkapel, dan geldt een strengere eis en komt u met PIR uit op ongeveer 14 tot 15 centimeter. Kiest u EPS, minerale wol of een biobased materiaal, dan wordt de laag dikker, want die materialen isoleren minder per centimeter. Hieronder leest u hoe u de juiste dikte bepaalt, welke regels er gelden en waarom de hoogte van uw dakrand vaak de grens bepaalt.

Dakcentralehollandbv
dakcentralehollandbv.nl
Kies de juiste isolatiedikte
Dakcentrale Holland werkt aan platte daken en dakisolatie. Een gratis dakinspectie met foto’s laat zien hoe uw dak eraan toe is.

Bekijk onze dakdiensten

Kort samengevat

  • De dikte volgt uit de isolatiewaarde die u wilt halen en het materiaal: dikte = Rd-waarde × lambdawaarde.
  • Milieu Centraal adviseert een Rd-waarde van 3,8 m²K/W of meer. Met PIR is dat ongeveer 8,5 cm.
  • Bij renovatie is wettelijk minimaal Rc 2,1 verplicht. Voor een nieuwe uitbouw of dakkapel is dat Rc 6,3, ongeveer 14 tot 15 cm PIR.
  • Na het isoleren moet de dakrand nog minstens 10 cm boven het dak uitsteken. Dat bepaalt vaak hoe dik u kunt isoleren.
  • Isoleer een plat dak aan de buitenkant. Isoleren aan de binnenkant geeft een groot risico op vocht en houtrot.

Inhoudsopgave

Waar de juiste dikte van afhangt

De dikte van uw dakisolatie is geen vast getal. Drie dingen bepalen samen hoeveel centimeter er op uw dak komt.

  1. De isolatiewaarde die u wilt of moet halen. Dat is een wettelijke ondergrens, een subsidievoorwaarde of uw eigen wens om zo weinig mogelijk warmte te verliezen.
  2. Het isolatiemateriaal. Het ene materiaal isoleert per centimeter veel beter dan het andere. PIR is dun voor dezelfde prestatie, EPS en minerale wol zijn dikker.
  3. De ruimte op uw dak. De hoogte van de dakrand, de drempel van een dakterrasdeur en de aansluiting op muren en kozijnen leggen een maximum op.

Wij beginnen daarom nooit met een dikte, maar met de vraag welke waarde u nodig heeft en hoeveel ruimte er is. Pas dan kiezen we het materiaal en de dikte die erbij passen.

Rd, Rc en lambda: drie begrippen die u tegenkomt

In offertes en op productbladen ziet u drie begrippen terug. Ze lijken op elkaar, maar betekenen iets anders.

  • Lambdawaarde (λ): hoe goed een materiaal warmte geleidt, in W/mK. Hoe lager, hoe beter het isoleert.
  • Rd-waarde: de warmteweerstand van één isolatieplaat bij een bepaalde dikte, in m²K/W. Dit getal staat op de verpakking.
  • Rc-waarde: de warmteweerstand van de hele dakconstructie: dakbeschot, isolatie, dakbedekking en alles wat ertussen zit. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving wordt die waarde bepaald volgens de rekenmethode NTA 8800.

Het verschil tussen Rd en Rc is in de praktijk belangrijk. Bevestigingsschroeven die door de isolatie gaan, naden en randaansluitingen laten een beetje warmte door. Een plaat met een Rd van 3,7 levert in de complete constructie dus niet automatisch een Rc van 3,7 op. Wilt u precies weten hoe de Rc van uw dak wordt berekend, lees dan ons artikel over de Rc-waarde van een dak.

Zo rekent u de dikte zelf uit

De benodigde dikte reken je uit door de gewenste Rd-waarde te vermenigvuldigen met de lambdawaarde van het materiaal, zoals isolatiefabrikant Knauf uitlegt in zijn stappenplan voor het isoleren van een plat dak. De uitkomst is in meters.

Een voorbeeld met PIR: Recticel geeft voor zijn Eurothane Silver PIR-plaat een lambdawaarde van 0,022 W/mK. Wilt u Rd 3,8 halen, dan rekent u 3,8 × 0,022 = 0,084 meter. Dat is afgerond 8,4 centimeter. Dezelfde fabrikant noemt voor 100 mm een Rd van 4,50, voor 120 mm een Rd van 5,45 en voor 142 mm een Rd van 6,45.

Omdat platen in vaste diktes worden verkocht, kiest u in de praktijk de eerstvolgende beschikbare dikte boven de uitkomst. Zo houdt u ook wat marge voor het verlies via schroeven en naden.

Welke isolatiewaarde geldt voor uw plat dak?

De waarde die u moet halen, hangt af van wat u laat doen. Hieronder de situaties die wij het vaakst tegenkomen bij woningen, VvE’s en bedrijfspanden.

Bij renovatie van een bestaand dak

Vervangt of vernieuwt u de isolatielaag van een bestaand dak, dan geldt volgens artikel 5.20 van het Besluit bouwwerken leefomgeving het rechtens verkregen niveau, met als ondergrens Rc 2,1 m²K/W. Dat staat op de pagina van RVO over energieprestatie-eisen bij verbouw en renovatie. Met PIR haalt u dat al met ongeveer 5 centimeter.

Die ondergrens is een wettelijk minimum, geen advies. Wie nu een dak isoleert, doet dat voor de komende decennia. Daarom adviseren wij bijna altijd om ruim boven dat minimum te gaan.

Als u de dakbedekking vervangt

RVO noemt in zijn maatregel voor het isoleren van platte daken een minimale Rc van 3,7 m²K/W voor een warm dak, waarbij de isolatie onder de nieuwe dakbedekking komt. Bij een omgekeerd dak, met de isolatie boven op de dakbedekking, noemt RVO voor de isolatieplaten een minimum van Rc 2,1. Met PIR komt u voor Rc 3,7 uit op ongeveer 9 tot 10 centimeter, afhankelijk van de rest van de opbouw.

Vergelijking minimale Rc-waarden voor daktypen

Het advies van Milieu Centraal

Milieu Centraal adviseert een Rd-waarde van 3,8 m²K/W of meer. Met die waarde is uw dak klaar voor de stap naar een woning zonder aardgas, bijvoorbeeld met een warmtepomp. Milieu Centraal geeft ook aan dat deze waarde hoger is dan nodig voor de landelijke subsidie. Kiest u voor 3,8 of meer, dan voldoet u dus ook aan de subsidievoorwaarde voor de isolatiewaarde.

Bij een nieuwe uitbouw, dakkapel of bijgebouw

Bouwt u een uitbouw, dakkapel of bijgebouw dat bij het huis hoort helemaal nieuw, of vernieuwt u die volledig? Dan geldt volgens Vereniging Eigen Huis voor het dak minimaal Rc 6,3 m²K/W. Met PIR betekent dat ongeveer 14 tot 15 centimeter isolatie.

Dikte per materiaal vergeleken

Voor platte daken worden vooral PIR, XPS, EPS, minerale wol en biobased materialen gebruikt. Vereniging Eigen Huis schrijft dat bij platte daken vaak hoogwaardige isolatieplaten worden gekozen, omdat die met weinig dikte goed isoleren. Het verschil in dikte is groot, zoals de tabel laat zien.

Materiaal Dikte voor Rd 3,5 Indicatie voor Rd 3,8 Indicatie voor Rd 6,3
PIR 7 tot 10 cm 8 tot 11 cm 14 tot 18 cm
XPS 9 tot 14 cm 10 tot 15 cm 16 tot 25 cm
EPS 12 tot 16 cm 13 tot 17 cm 22 tot 29 cm
Minerale wol 13 tot 18 cm 14 tot 20 cm 23 tot 32 cm
Biobased (bijvoorbeeld houtvezel) 13 tot 21 cm 14 tot 23 cm 23 tot 38 cm

De kolom voor Rd 3,5 komt uit een overzicht van diktes per materiaal. De andere twee kolommen hebben wij daaruit naar verhouding doorgerekend. Ze zijn bedoeld als richtlijn: de exacte dikte hangt af van het product en de lambdawaarde op het productblad.

Wat de tabel duidelijk maakt: wie op een plat dak een hoge waarde wil halen met weinig opbouwhoogte, komt bijna altijd bij PIR uit. Met EPS of minerale wol heeft u voor dezelfde waarde soms twee keer zo veel ruimte nodig. Wilt u meer weten over de verschillen tussen soorten minerale wol, lees dan ons artikel over glaswol of steenwol.

Let op de drukvastheid

Dikte is niet het enige wat telt. Komen er zonnepanelen, een sedumdak of een dakterras op uw dak, dan moet de isolatie drukvast genoeg zijn. Een materiaal dat op papier dun genoeg is, kan dan toch ongeschikt zijn. Wij stemmen het materiaal daarom altijd af op wat er later op het dak komt.

Hoeveel ruimte heeft uw dak?

In de praktijk bepaalt de beschikbare hoogte vaak hoe dik u kunt isoleren. Bij een plat dak komt de isolatie boven op het dakbeschot, met de dakbedekking daar weer bovenop. Het dak wordt dus hoger. Dat heeft gevolgen voor een aantal punten.

  • De dakrand. Milieu Centraal geeft aan dat de dakrand na het isoleren minstens 10 cm hoog moet zijn. Is uw dakrand nu 20 cm hoog, dan heeft u dus ongeveer 10 cm voor isolatie en dakbedekking samen. Is dat te weinig, dan kan de dakrand worden verhoogd.
  • Deuren en ramen naar het dak. Bij een dakterras mag de nieuwe opbouw niet boven de drempel van de deur uitkomen, anders loopt er water naar binnen.
  • Aansluitingen op muren. Het loodwerk en de aansluitingen op opgaand metselwerk moeten vaak worden aangepast of vernieuwd als het dak hoger wordt.
  • Afvoer van regenwater. De hemelwaterafvoeren, de dakgoot en het afschot moeten na het isoleren nog goed werken. Hoe het afschot werkt, leest u in ons artikel over het afschot van een plat dak.
  • Ventilatie en ontluchting. Dakdoorvoeren en ontluchtingen moeten mee omhoog. Meer daarover in ons artikel over ontluchting op een plat dak.

Daarom raadt RVO aan om voor de start een expert te laten onderzoeken welke methode bij uw dakconstructie en de staat van de dakbedekking past. Bij die beoordeling meten wij ook de beschikbare hoogte op.

Warm dak, omgekeerd dak of binnenkant: wat betekent dat voor de dikte?

De methode bepaalt welk materiaal u kunt gebruiken en dus hoe dik de laag wordt.

Warm dak

Bij een warm dak komt de isolatie op het dakbeschot, met een dampremmende laag eronder en een nieuwe dakbedekking erop, bijvoorbeeld bitumen. Dit is de meest gebruikte methode. U kunt hier dunne PIR-platen gebruiken, waardoor u met weinig hoogte een hoge waarde haalt. Een warm dak is vooral logisch als de dakbedekking toch al aan vervanging toe is.

Omgekeerd dak

Bij een omgekeerd dak komt de isolatie boven op de bestaande dakbedekking, met een ballastlaag erop zoals grind of tegels. Daarvoor wordt vochtbestendig materiaal zoals XPS gebruikt. Dat is dikker dan PIR voor dezelfde waarde. Milieu Centraal wijst erop dat de bestaande dakbedekking dan nog goed moet zijn, want die blijft het dak waterdicht houden. Ook moet de constructie het extra gewicht van de ballast kunnen dragen.

XPS-platen met tegels en grind als ballast

Isoleren aan de binnenkant

Milieu Centraal raadt het isoleren van een plat dak aan de binnenzijde af. Het risico op vochtproblemen, schimmel en houtrot in de dakconstructie is groot. Ziet u nu al vochtplekken of schimmel aan de binnenkant van uw dak, laat dan eerst een dakdekker de oorzaak vaststellen voordat er iets wordt geïsoleerd. Meer over de verschillende methoden leest u in ons artikel over een plat dak na-isoleren.

Ons advies over de dikte

Wij zien in de praktijk dat de keuze voor een isolatiedikte vaak te snel gemaakt wordt. Er wordt gekeken naar de wettelijke ondergrens en dan wordt er net genoeg op het dak gelegd. Dat vinden wij zonde. Een plat dak gaat met een goede dakbedekking tientallen jaren mee. De isolatie die u nu laat aanbrengen, ligt er dus ook zo lang.

Daarom adviseren wij voor een woning met een plat dak minimaal de Rd van 3,8 die Milieu Centraal noemt. Laat u de dakbedekking toch vervangen, dan kost een paar centimeter extra PIR weinig extra werk. De steiger staat er al, het dak ligt open en de ploeg is al aanwezig. Later bijisoleren betekent dat alles opnieuw open moet.

Wel kijken wij altijd eerst naar de ruimte. Een dikke isolatielaag heeft geen zin als het water daarna over de dakrand of onder de deur van het dakterras door loopt. Bij onze gratis dakinspectie meten wij de dakrand, de drempels en de aansluitingen op. U krijgt foto’s van de situatie, zodat u zelf ziet waarom wij een bepaalde dikte adviseren. Ook beoordelen we of de bestaande bedekking blijft of vervangen wordt.

Het werk voeren wij uit met onze eigen vaste dakdekkers, nooit met onderaannemers. Dakrand verhogen, loodwerk aanpassen en de nieuwe dakbedekking aanbrengen doen wij in één keer. Op vrijwel al ons werk geven wij 15 jaar garantie.

Arno

Wat de dikte betekent voor kosten en subsidie

Een dikkere laag isolatie kost meer materiaal, maar de arbeid verandert nauwelijks. De grootste kostenpost bij een plat dak is meestal het werk eromheen: de dakbedekking, de dakrand en het loodwerk. Wat u per vierkante meter kunt verwachten, leest u in ons overzicht van dakisolatie kosten per m². Gaat het om het vervangen van de complete dakbedekking, kijk dan ook bij bitumen dak vervangen.

Voor subsidie geldt een minimale isolatiewaarde. Haalt u de Rd van 3,8 die Milieu Centraal aanraadt, dan zit u daar ruim boven. Bewaar het productblad met de Rd-waarde van de gebruikte platen, want dat heeft u nodig bij de aanvraag. De actuele bedragen en voorwaarden leest u in ons artikel over dakisolatie subsidie.

Laat de juiste dikte bepalen met een gratis dakinspectie

Wilt u weten hoeveel centimeter isolatie er op uw platte dak past en welke waarde u daarmee haalt? Wij komen graag langs voor een gratis dakinspectie. U ontvangt foto’s van de huidige situatie en een helder advies over materiaal, dikte en de aanpassingen aan dakrand en loodwerk.

Dakcentralehollandbv

Wij werken vanuit Hilversum door heel Nederland, voor particulieren, VvE’s en bedrijfspanden. Bekijk onze werkwijze op de pagina over dakisolatie laten aanbrengen of bel ons direct op 085 06 06 429. Oud materiaal voeren wij zelf af, en op vrijwel al ons werk krijgt u 15 jaar garantie.

Veelgestelde vragen

Hoe dik moet PIR-isolatie op een plat dak zijn?

Voor de Rd van 3,8 die Milieu Centraal aanraadt, heeft u met PIR met een lambdawaarde van 0,022 ongeveer 8,5 centimeter nodig. Voor een nieuwe uitbouw of dakkapel met een eis van Rc 6,3 is dat ongeveer 14 tot 15 centimeter. Kies altijd de eerstvolgende beschikbare plaatdikte boven de berekende waarde.

Is dikker altijd beter?

Meer isolatie geeft minder warmteverlies, maar elke extra centimeter levert relatief minder op dan de vorige. Daarnaast bepaalt de dakrand hoeveel hoogte er is. Na het isoleren moet de dakrand nog minstens 10 centimeter boven het dak uitkomen. Wij zoeken daarom de grootste dikte die technisch goed past.

Kan ik isoleren zonder de dakbedekking te vervangen?

Dat kan met een omgekeerd dak, waarbij de isolatie op de bestaande dakbedekking komt. Die bedekking moet dan nog in goede staat zijn en de constructie moet het gewicht van de ballast kunnen dragen. Of dat bij uw dak kan, beoordelen wij tijdens de inspectie.

Hoe weet ik hoe dik de isolatie op mijn dak nu is?

Vaak is dat van binnenuit niet te zien. Bij een dakinspectie kunnen wij de opbouw beoordelen, bijvoorbeeld bij de dakrand of een doorvoer. Zo weet u of er al isolatie ligt en hoeveel u kunt toevoegen.

Bronnen

Aanbevelingen