Mos op dakpannen is meestal geen spoedgeval. Het wordt wel een probleem als het veel vocht vasthoudt, als regenwater niet meer goed wegloopt of als er tussen het groen gebroken of losse pannen liggen. Dat zegt ook Vereniging Eigen Huis over mos op het dak. Ziet u een groen dak, ga dan niet meteen schoonmaken. Vraag u eerst af wat het mos met uw dak doet. Hieronder leest u hoe u dat beoordeelt, welke aanpak bij uw dak past, waar u op let bij middelen en offertes, en hoe u nieuwe mosgroei afremt.
Kort samengevat
- Een dun laagje mos op gezonde pannen is vooral een kwestie van uiterlijk. Dikke kussens die vocht vasthouden, verstopte goten of beschadigde pannen vragen om een inspectie en om herstel.
- Mos groeit vooral op dakvlakken die in de schaduw liggen en traag opdrogen. Betonnen pannen zijn er gevoeliger voor dan keramische.
- Verwijder mos zacht: met de hand of een zachte borstel, met de overlap van de pannen mee. Harde hogedruk kan de toplaag van de pan beschadigen.
- Impregneren vertraagt nieuwe mosgroei, maar werkt tijdelijk. Het is vooral een keuze voor het uiterlijk en niet nodig voor de levensduur.
- Ga niet zelf het dak op zonder goede valbeveiliging. Laat een dakdekker eerst kijken of reinigen, herstel of renovatie de juiste stap is.
Inhoudsopgave
- Waarom groeit er mos op uw dak?
- Wanneer is mos op dakpannen een probleem?
- Mos verwijderen: welke aanpak past bij uw dak?
- Middelen tegen mos: let op de toelating
- Nieuwe mosgroei voorkomen
- En als u een plat dak heeft?
- Wat kost mos laten verwijderen?
- Onze kijk op mos op dakpannen
- Gratis dakinspectie met foto’s
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Waarom groeit er mos op uw dak?
Mos heeft weinig nodig: vocht, schaduw en een ruw oppervlak om zich aan vast te hechten. Volgens Vereniging Eigen Huis groeit mos het meest op dakbedekking die langzaam opdroogt, en ook bladeren en vuil die op het dak blijven liggen helpen het op weg. In de praktijk zien wij steeds dezelfde situaties:
- Dakvlakken op het noorden. Daar komt weinig zon en blijven de pannen na een regenbui lang nat. Het verschil tussen de voor- en achterkant van één huis kan groot zijn.
- Bomen dicht bij het huis. Die geven schaduw en laten blad, takjes en zaden vallen. In bosrijke gemeenten, zoals veel plaatsen in het Gooi, zien wij daardoor veel mosgroei.
- Ruwe of poreuze pannen. Betonnen dakpannen krijgen eerder algen en mos dan keramische pannen. Oudere pannen met een verweerde toplaag nemen ook meer water op en geven mos meer houvast.
- Plekken waar vuil blijft liggen. Denk aan de onderkant van een dakkapel, de hoek naast een schoorsteen of de overgang naar de goot. Daar hoopt organisch materiaal zich op en ontstaat een groeibodem.
Mos is dus vooral een signaal dat een dakvlak lang vochtig blijft. Dat vocht zelf is wat u in de gaten wilt houden.
Wanneer is mos op dakpannen een probleem?
Niet elk groen dak hoeft behandeld te worden. Het gaat erom of het mos de afvoer van water verstoort of een bestaand gebrek verbergt. Deze tabel helpt u de situatie in te schatten:
| Wat u ziet | Wat het meestal betekent | Wat wij adviseren |
|---|---|---|
| Dunne groene waas of losse plukjes, water loopt goed af | Vooral een kwestie van uiterlijk | Laten zitten of bij regulier onderhoud zacht verwijderen |
| Dikke moskussens die over de randen van pannen groeien | Vocht blijft hangen en water kan onder de overlap lopen | Laten verwijderen en pannen daarna laten controleren |
| Mos en gruis in de dakgoot, water stroomt over de goot | Verstopte afvoer en kans op vochtschade aan gevel en boeiboord | Goot schoonmaken en afschot laten controleren |
| Groen tussen pannen met scheuren, losse of verschoven pannen | Het mos kan een gebrek verbergen | Inspectie en herstel van de pannen |
| Mos rond nokvorsten of schoorsteen, vochtplekken op zolder | Mogelijk lekkage bij aansluitingen | Snel laten inspecteren |
Zit er veel mos in de goot, lees dan ook onze uitleg over een verstopte dakgoot herkennen en verhelpen. Ziet u op zolder vochtplekken of verkleurd hout? Kijk dan naar de signalen van een beginnende lekkage. Daar is mos zelden de enige oorzaak, maar het kan wel bijdragen.
Een geruststelling: dakpannen gaan lang mee. Keramische pannen ongeveer 75 jaar en betonnen pannen ongeveer 40 jaar, al hangt dat af van het type pan, de hellingshoek en het onderhoud. Een mosdak betekent dus zeker niet automatisch dat uw pannen vervangen moeten worden.
Mos verwijderen: welke aanpak past bij uw dak?
Voor regulier onderhoud van dakpannen noemt Vereniging Eigen Huis milde reinigingsmiddelen, water en een zachte borstel of bezem. Dat sluit aan bij hoe wij werken: eerst zacht, en alleen wat nodig is.
1. Mechanisch verwijderen
Dikke moskussens haalt u eerst met de hand, een kunststof schraper of een zachte borstel weg. Werk daarbij altijd van boven naar beneden, met de overlap van de pannen mee. Zo duwt u geen vuil en water onder de bovenliggende pan. Tegen de richting in borstelen lijkt sneller te gaan, maar dan werkt u vuil precies op de plek waar het niet hoort.
2. Nabehandelen met een aanslagreiniger
Na het borstelen blijven vaak sporen en wortels achter. Een verdunde reiniger tegen groene aanslag doodt die resten. Het mos laat daarna in de weken die volgen verder los en spoelt met regen weg. Gebruik alleen een middel dat in Nederland is toegelaten, daarover hieronder meer.
3. Waarom wij harde hogedruk afraden
Een hogedrukreiniger op volle kracht haalt het groen snel weg, maar kan ook de toplaag van de pan aantasten. Vooral betonnen pannen en oudere keramische pannen worden daardoor ruwer. Zo’n ruwer oppervlak neemt meer water op en geeft nieuw mos juist meer houvast. Daarnaast spuit u water onder de pannen door, richting het dakbeschot of de isolatie. Wordt er toch met water gereinigd, dan met lage druk en met de overlap mee.
4. Controleren na het reinigen
Tijdens het schoonmaken kunnen oude of kwetsbare pannen breken. Vereniging Eigen Huis adviseert daarom om reservepannen klaar te leggen en na afloop te laten controleren op scheuren, losse pannen en gruis in de goot. Wij kijken bij die controle ook naar de nokvorsten, het loodwerk en de aansluitingen bij schoorsteen en dakkapel. Anders ziet het dak er schoon uit terwijl een bestaand gebrek gewoon blijft zitten.
Zelf doen of laten doen?
Vanaf de grond of uit een dakraam kunt u een klein stukje bereiken, bijvoorbeeld met een telescoopsteel. Voor het hele dakvlak moet u het dak op. Vereniging Eigen Huis raadt uitdrukkelijk af om zelf het dak op te gaan als u geen passende veiligheidsmiddelen heeft. Een bemost dak is bovendien glad, zeker na regen of in de ochtend als er dauw op ligt. Wij werken op hellende daken met valbeveiliging en ladders die goed verankerd staan. Staat u op een ladder tegen de goot en twijfelt u of u stevig staat? Stop dan en laat het over aan een dakdekker.
Middelen tegen mos: let op de toelating
In bouwmarkten en webwinkels vindt u veel middelen tegen mos en groene aanslag. Niet alles wat u kunt kopen, mag u ook gebruiken. Volgens de Rijksoverheid mag u alleen middelen gebruiken die zijn toegelaten door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Milieu Centraal adviseert verder om nooit iets te kopen “waar de ingrediënten niet op staan”.
Let bij een dak ook op wat er met het spoelwater gebeurt. Alles wat u op de pannen sproeit, komt via de goot en de regenpijp in het riool, in de tuin of in de vijver terecht. Een paar praktische punten:
- Lees het etiket en houd u aan de verdunning. Meer middel werkt niet beter, maar komt wel in uw omgeving terecht.
- Dek planten onder de goot af en houd huisdieren binnen tijdens het werk.
- Groene zeep en water helpen bij lichte aanslag. Bij dikke moskussens is borstelen de belangrijkste stap.
- Gebruik op bitumen nooit oplosmiddelen. Die tasten de dakbedekking aan.
Nieuwe mosgroei voorkomen
Mos komt altijd terug als de omstandigheden gelijk blijven. Helemaal voorkomen kunt u het dus niet. Wel kunt u de groei flink afremmen:
- Haal de oorzaak weg. Snoei overhangende takken. Hoe meer zon en wind op het dakvlak komen, hoe sneller de pannen opdrogen.
- Houd goten en het dakvlak vrij van blad. Laat de goten minstens één keer per jaar schoonmaken, het liefst na de bladval in het najaar. Een bladvanger op de regenpijp voorkomt dat blad de afvoer verstopt.
- Haal kleine plukjes op tijd weg. Een dun laagje is in een uur weg te borstelen. Een dik kussen dat jaren heeft kunnen groeien, kost meer werk en geeft meer kans op schade.
- Overweeg metaal bij de nok. Sommige dakdekkers en huiseigenaren leggen een strip van koper of zink net onder de nok. Regenwater neemt metaaldeeltjes mee over het dakvlak en dat remt mosgroei. Het effect verschilt per dak en is het sterkst vlak onder de strip. Laat zo’n strip vakkundig bevestigen, zodat er geen nieuwe lekkagepunten ontstaan.
- Impregneren, als u het uiterlijk belangrijk vindt. Een impregneermiddel maakt pannen waterafstotend en kan nieuwe vervuiling en mosgroei vertragen. Volgens Vereniging Eigen Huis is het middel na ongeveer tien jaar verdwenen en moet het dan opnieuw worden aangebracht. Reinigen en coaten is daar vooral een keuze voor het uiterlijk, niet voor de levensduur van de pannen.
- Laat het dak periodiek controleren. Bij een vaste controle ziet de dakdekker mos, losse pannen en verstopte goten voordat ze schade geven. Waarom dat loont, leest u in ons artikel over het belang van dakonderhoud.
En als u een plat dak heeft?
Ook op platte daken groeien mos en algen, maar daar ligt de oorzaak vaak ergens anders. Meestal blijft water op een plek staan: bij een afvoer die dicht zit, een dakrand of een aansluiting. Stilstaand water versnelt de verwering en geeft ruimte aan algen. Vereniging Eigen Huis adviseert om een plat dak twee keer per jaar te controleren. Gebruik op een dak zonder beschermlaag hooguit een harde bezem en eventueel water, nooit oplosmiddelen. Ligt er grind op het dak, haal mos dan voorzichtig weg, zodat u de dakbedekking eronder niet beschadigt.
Blijft er na een regenbui water op uw dak staan? Dan is het mos een gevolg en niet de oorzaak. Lees dan eerst onze uitleg over water op een plat dak. Is de dakbedekking zelf aan het einde van haar levensduur, dan vindt u bij ons bitumen dakbedekking voor woningen, VvE’s en bedrijfspanden.
Wat kost mos laten verwijderen?
Wij noemen hier bewust geen vast bedrag. De prijs hangt af van een aantal dingen die per dak verschillen:
- Oppervlakte en hellingshoek. Een steil dak vraagt meer veiligheidsmaatregelen en kost meer tijd.
- Bereikbaarheid. Een rijtjeshuis met een tuin aan de achterkant is anders dan een vrijstaand huis waar een hoogwerker voor kan.
- Hoeveel mos er ligt. Een dunne waas is snel verwijderd. Dikke kussens vragen handwerk.
- Extra werk. Goten schoonmaken, gebroken pannen vervangen, nokvorsten opnieuw vastzetten of impregneren.
Vergelijk daarom niet alleen het bedrag onderaan de offerte. Vereniging Eigen Huis raadt aan om minstens drie offertes op te vragen. Controleer per offerte of deze punten erin staan:
- de reinigingsmethode en de druk waarmee wordt gewerkt;
- welke veiligheidsvoorzieningen worden gebruikt;
- hoe gevel, ramen en tuin worden beschermd;
- of goten en regenpijpen worden schoongemaakt;
- wie het mos en vuil afvoert;
- wat er gebeurt met pannen die breken of al beschadigd zijn;
- welke garantie u krijgt, en waarop.
Krijgt u aan de deur een aanbod om “vandaag nog” uw dak schoon te spuiten tegen een scherpe prijs? Neem dan de tijd. Een goede dakdekker kan u vertellen wat er met uw dak aan de hand is, voordat hij een prijs noemt.
Onze kijk op mos op dakpannen
Wij krijgen veel vragen van mensen die hun dak groen zien worden en schrikken. Ons eerlijke antwoord is vaak: het valt mee. Op een gezond pannendak waar het water goed afloopt, is een laag mos vooral iets voor het oog. Wij gaan dan geen groot reinigingsproject aanraden.
Wat wij wel serieus nemen, is wat er onder en naast het mos zit. Bij inspecties vinden wij regelmatig gebroken pannen, nokvorsten waarvan de specie los zit of een goot die vol gruis ligt. Dat ziet u van de straat niet, omdat het mos alles bedekt. Daarom kijken wij bij elke inspectie naar het hele dak en maken wij foto’s van wat wij zien. Zo ziet u zelf hoe uw dak eraan toe is en kunt u rustig beslissen.
Onze volgorde is altijd dezelfde. Eerst beoordelen: is dit uiterlijk, uitstel van vervuiling of noodzakelijk herstel? Dan zacht verwijderen waar dat nodig is. Dan herstellen wat stuk is. En alleen als u het uiterlijk belangrijk vindt, praten wij over impregneren. Soms blijkt een dak zo oud dat schoonmaken geen zin meer heeft. Dan zeggen wij dat ook, en leggen wij uit wanneer renovatie van het pannendak de logischere stap is. Het werk voeren wij uit met onze eigen vaste dakdekkers, nooit met onderaannemers, en oud materiaal voeren wij zelf af.
— Arno
Gratis dakinspectie met foto’s
Twijfelt u of het mos op uw dak kwaad kan? Vraag dan een gratis dakinspectie aan. Een van onze dakdekkers bekijkt de pannen, nokvorsten, aansluitingen en goten. U krijgt foto’s van de situatie en een eerlijk advies: laten zitten, verwijderen, herstellen of renoveren. Kiest u voor uitvoering, dan geven wij 15 jaar garantie op vrijwel al ons werk. Wij zitten in Hilversum aan de Naarderweg 16 en werken door heel Nederland. Bellen kan ook: 085 06 06 429. Meer over hoe wij pannendaken onderhouden en herstellen, leest u op onze pagina over het pannendak.
Veelgestelde vragen
Is mos op het dak erg?
Meestal niet. Een dunne laag mos op gezonde pannen is vooral een kwestie van uiterlijk. Het wordt een probleem als dikke kussens vocht vasthouden, als water onder de pannen kan lopen of als de goot verstopt raakt. Laat in die gevallen het dak inspecteren.
Wat kost het om mos van dakpannen te laten verwijderen?
Dat hangt af van de grootte en helling van het dak, de bereikbaarheid, de hoeveelheid mos en eventueel extra werk zoals goten schoonmaken of pannen vervangen. Vraag meerdere offertes op en vergelijk ook de methode, de veiligheid, de afvoer van vuil en de garantie. Bij ons begint het met een gratis inspectie, zodat u weet waarvoor u betaalt.
Wat is het beste middel tegen mos?
De beste eerste stap is geen middel, maar zacht mechanisch verwijderen met een borstel of schraper, met de overlap van de pannen mee. Daarna kan een verdunde aanslagreiniger de resten doden. Gebruik in Nederland alleen middelen met een toelating van het Ctgb en houd u aan de gebruiksaanwijzing.
Moet ik mijn dak laten impregneren na het ontmossen?
Dat is niet nodig voor de levensduur van uw pannen. Impregneren maakt de pannen waterafstotend en kan nieuwe mosgroei een aantal jaren vertragen, maar het middel slijt en moet na ongeveer tien jaar opnieuw worden aangebracht. Het is vooral een keuze als u het uiterlijk van uw dak belangrijk vindt.
Hoe vaak moet ik mijn dak laten controleren?
Een pannendak laat u het best regelmatig controleren, en zeker na een flinke storm of als u mos in de goot ziet. Een plat dak controleert u volgens Vereniging Eigen Huis twee keer per jaar. Zo ziet u verstopte afvoeren, losse pannen en mosgroei op tijd.
Bronnen
- Vereniging Eigen Huis: Mos op het dak
- Vereniging Eigen Huis: Dakpannen vervangen en onderhoud
- Vereniging Eigen Huis: Heeft het reinigen en coaten van dakpannen zin?
- Vereniging Eigen Huis: Onderhoud plat dak
- Milieu Centraal: Groene aanslag en onkruid op tegels