Zijn de voegen van uw schoorsteen poreus, verkleurd of brokkelen ze af? Dan is het tijd om ze te laten herstellen. Een vakman haalt de oude mortel tot een vaste diepte weg, maakt de voegen schoon en brengt nieuwe mortel aan die bij de steen past. Vaak hoort daar ook een controle van het loodwerk en de bovenplaat bij. Hieronder leest u wanneer herstel nodig is, wat het verschil is tussen uithakken en slijpen, welke mortel u moet kiezen, waar de kosten van afhangen en waar u op let bij een offerte.

TL;DR

• Kapotte schoorsteenvoegen laten regenwater door. Daardoor krijgt u vochtplekken op zolder, vorstschade aan de stenen en uiteindelijk een daklekkage.
• U hoeft niet altijd de hele schoorsteen opnieuw te laten voegen. Vaak is plaatselijk herstel genoeg, als de rest van het voegwerk nog stevig zit.
• Uithakken spaart de stenen en is geschikt voor oud en zacht metselwerk. Slijpen gaat sneller bij harde cementvoegen, maar vraagt om ervaring zodat de steenranden heel blijven.
• Kies een mortel die niet harder is dan de steen. Bij oude schoorstenen is dat vaak een kalkhoudende mortel.
• Wat het kost, hangt vooral af van de bereikbaarheid, de hoeveelheid voegwerk en of het loodwerk ook moet worden aangepakt. Een inspectie met foto’s geeft duidelijkheid voordat u ergens aan begint.

Inhoudsopgave

• Waarom voegwerk bij een schoorsteen zo snel slijt
• Helemaal opnieuw voegen of plaatselijk herstellen?
• Uithakken of slijpen: wat is beter?
• De juiste mortel: niet harder dan de steen
• Zo verloopt het herstel van schoorsteenvoegen
• Waar de kosten van afhangen
• Vergunning en monumenten
• Zelf doen of laten doen?
• Onze kijk op schoorsteenvoegwerk
• Uw schoorsteen laten beoordelen
• Veelgestelde vragen
• Bronnen

Waarom voegwerk bij een schoorsteen zo snel slijt

Een schoorsteen staat vrij boven het dak. Regen, wind, vorst en zon hebben er van alle kanten vat op, meer dan op een gevel die half beschut ligt. Bij een schoorsteen die nog in gebruik is, komen daar ook warmte en rookgassen van binnenuit bij.

Voegen zijn meer dan opvulling tussen de stenen. Volgens Monumenten.nl heeft voegwerk een technische en een esthetische functie. De technische functie is het afvoeren van water dat op het metselwerk komt. Raakt een voeg los of poreus, dan blijft het water niet meer aan de buitenkant. Het trekt de mortel en de steen in. Bij vorst zet dat water uit, en elke winter worden de scheurtjes daardoor een beetje groter.

U merkt het vaak pas binnen. Denk aan kringen op het plafond rond het schoorsteenkanaal, afbladderend stucwerk op zolder of een muffe geur in de kast tegen de schoorsteen. Op het dak zelf ziet u het eerder aan de voegen.

Signalen dat de voegen aandacht nodig hebben

• U kunt met een sleutel of schroevendraaier zonder moeite mortel uit de voeg krabben.
• Er liggen zandkorrels of stukjes mortel in de dakgoot of op de pannen onder de schoorsteen.
• Voegen liggen diep terug, staan open of zijn er helemaal uit.
• U ziet haarscheuren die over meerdere stenen doorlopen.
• De stenen zijn aan één kant donker, groen of wituitgeslagen. Dat wijst op vocht dat er langdurig in blijft zitten.
• De bovenplaat (de afdekplaat op de schoorsteen) is gescheurd, of de mortel eronder brokkelt weg.

Ziet u één of twee van deze signalen? Dan hoeft er nog geen paniek te zijn. Monumenten.nl benadrukt dat een scheurtje of een paar losse voegen geen reden zijn om meteen alles te vervangen. Laat het wel bekijken voordat het water de kans krijgt de stenen zelf te beschadigen.

Helemaal opnieuw voegen of plaatselijk herstellen?

Veel huiseigenaren gaan ervan uit dat de hele schoorsteen opnieuw gevoegd moet worden zodra er ergens schade is. Dat is vaak niet nodig. In de monumentenzorg geldt het uitgangspunt behouden gaat voor vervangen: u herstelt alleen de delen waar het water niet meer goed wordt afgevoerd of waar de mortel niet meer samenhangt. Dat is ook voor een gewone jaren-dertigwoning of een rijtjeshuis uit de jaren zeventig een verstandige regel.

Plaatselijk herstel heeft één nadeel: de nieuwe voeg valt de eerste jaren op naast de oude, verweerde voegen. Met een goed gekozen kleur mortel is dat verschil beperkt, en het trekt met de tijd bij. Op een schoorsteen die u vanaf de straat nauwelijks ziet, weegt dat zelden zwaar.

Kun je over bestaande voegen heen voegen?

Nee. Nieuwe mortel over oude voegen smeren lijkt een snelle oplossing, maar de nieuwe laag hecht slecht op de oude mortel, die vaak al verzadigd of verpulverd is. Binnen een paar winters laat zo’n laag los en zit het water er meteen achter. De oude voeg moet er dus eerst uit, tot op een gelijkmatige diepte, zodat de nieuwe mortel goed houvast heeft aan de stenen.

Kit is ook geen oplossing. In een onderhoudswijzer over vochtbelasting van Monumenten.nl wordt afgeraden naden in metselwerk met kit te dichten, omdat kit uitdroogt en gaat scheuren. Een geschikte voegmortel blijft veel langer waterdicht.

Uithakken of slijpen: wat is beter?

Voordat er nieuw voegwerk in kan, moet de oude mortel eruit. Dat kan op twee manieren. Welke het beste is, hangt af van de hardheid van de oude voeg en de staat van de stenen.

Uithakken gebeurt met een voegbeitel en een hamer of een lichte hakhamer. Het is langzamer werk, maar u heeft meer controle. De vakman voelt waar de mortel zacht is en waar de steen begint. Bij oude, zachte stenen en kalkmortel is dit vrijwel altijd de beste keus, omdat de randen van de stenen heel blijven.

Slijpen gebeurt met een voegenfrees of slijpmachine met een diamantschijf. Dat gaat sneller en is vaak nodig bij harde cementvoegen die met de hand bijna niet los te krijgen zijn. Het risico is dat de schijf in de steen loopt, waardoor de voeg breder wordt en de stenen beschadigd raken. Slijpen geeft ook veel fijn stof. Daarom werken vakmensen met afzuiging en stofbescherming.

In de praktijk combineren we vaak beide. Bij harde voegen slijpen we eerst voorzichtig een sleuf in het midden van de voeg. Daarna hakken we de rest met de beitel los. Zo blijft de steenrand gespaard en gaat het werk toch vlot.

De juiste mortel: niet harder dan de steen

Dit is de fout die we het vaakst tegenkomen bij eerder herstelwerk. Iemand heeft een oude schoorsteen opnieuw gevoegd met een harde cementmortel, en een paar jaar later springen de randen van de stenen af.

De reden is eenvoudig. Metselwerk zet uit en krimpt met temperatuur en vocht. Is de voeg zachter dan de steen, dan vangt de voeg die beweging op en blijven de stenen heel. Is de voeg harder, dan gaat de steen kapot. Volgens Monumenten.nl kijkt u daarom niet alleen naar de kleur van de oude mortel, maar ook naar de samenstelling. Bij historisch metselwerk wordt vaak gekozen voor een kalkhoudende mortel, zoals traskalk, die vocht beter laat verdampen en flexibeler is dan moderne cementmortel.

Kort samengevat:

• Vooroorlogse schoorsteen met zachte, handgevormde stenen: kalkhoudende mortel, met de kleur afgestemd op de bestaande voegen.
• Schoorsteen uit de jaren vijftig tot zeventig: vaak een kalk-cementmortel. Laat de hardheid afstemmen op de steen.
• Moderne schoorsteen met harde machinale steen: een gangbare voegmortel volstaat meestal.
• Bovenplaat en afdekking: hier gebruiken vakmensen vaak een flexibele mortel die beter bestand is tegen de grote temperatuurverschillen bovenop de schoorsteen.

Ook de vorm van de voeg telt. Een voeg die iets terugligt of schuin afloopt, voert het water anders af dan een platvolle voeg. Bij plaatselijk herstel nemen we het bestaande voegprofiel over, zodat het geheel weer klopt.

Zo verloopt het herstel van schoorsteenvoegen

Bij een gewone schoorsteen op een pannendak ziet het werk er stap voor stap zo uit:

1. Inspectie en foto’s. We bekijken de voegen, de stenen, de bovenplaat en het loodwerk. Zo ziet u precies wat er aan de hand is.
2. Veilig werken op hoogte. Afhankelijk van de dakhelling en de hoogte werken we met dakladders, een rolsteiger of een hoogwerker. Zo nodig leggen we de pannen rond de schoorsteen beschermd.
3. Oude voegen verwijderen. We hakken of slijpen de oude mortel tot een gelijkmatige diepte weg, zoals hierboven beschreven.
4. Reinigen en voorbevochtigen. We blazen of borstelen stof en losse delen weg. Daarna maken we de steen licht vochtig, zodat die het water niet in één keer uit de nieuwe mortel zuigt.
5. Nieuwe voegen aanbrengen. We drukken de mortel in lagen stevig aan en werken hem af in het gekozen profiel.
6. Nabehandeling. Verse mortel mag niet te snel uitdrogen. Bij zon of harde wind dekken we het werk af. Voegen doen we niet bij vorst.
7. Bovenplaat en loodwerk. Is de afdekplaat gescheurd, dan herstellen of vervangen we die. We controleren ook de loodslabben, want een schoorsteen met nieuwe voegen en lekkend lood blijft lekken.
8. Eventueel impregneren. Na het uitharden kan een waterafstotende laag het metselwerk extra beschermen. Dat doen we alleen als het bij de steen past, omdat vocht er ook weer uit moet kunnen.

Bij een gemiddelde schoorsteen is dit meestal in één tot enkele werkdagen klaar. Het weer bepaalt vaak meer dan de omvang van de klus.

Vergeet het loodwerk niet

Lekt het bij de schoorsteen? Dan zit de oorzaak niet altijd in de voegen. Vaak is het loodwerk rond de schoorsteen verouderd, gescheurd of losgeraakt uit de voeg waarin het is ingeslagen. Bij het opnieuw voegen nemen we die aansluiting dus altijd mee. Wilt u eerst weten waar het water precies binnenkomt? Lees dan hoe u een daklekkage opspoort.

Waar de kosten van afhangen

Voor het opnieuw voegen van een schoorsteen bestaat geen vaste prijs. Twee schoorstenen van dezelfde grootte kunnen in prijs sterk verschillen, door deze factoren:

• Bereikbaarheid. Kunt u veilig met dakladders werken, of is een steiger of hoogwerker nodig? Bij een hoge schoorsteen op een steil dak of boven een smalle steeg is dat vaak de grootste kostenpost.
• Hoeveelheid voegwerk. Gaat het om een paar losse voegen, één zijde of de hele schoorsteen?
• Hardheid van de oude voegen. Harde cementvoegen kosten meer tijd om te verwijderen dan zachte kalkvoegen.
• Staat van de stenen. Moeten er stenen vervangen worden of moet de bovenkant opnieuw worden opgemetseld?
• Bovenplaat en loodwerk. Een nieuwe afdekplaat of nieuw lood komt bovenop het voegwerk.
• Impregneren. Een optionele laatste stap.
• Afvoer van puin. Vraag na of dat in de prijs zit. Bij ons is dat standaard het geval.

Als grove indicatie: klein plaatselijk herstel kost meestal enkele honderden euro’s. Een complete renovatie met nieuwe bovenplaat en nieuw loodwerk kost duidelijk meer. Prijzen verschillen ook per land en per regio. Een overzicht van renovatiekosten per m² per regio in Frankrijk laat bijvoorbeeld zien hoe groot die verschillen kunnen zijn. Een lijstprijs van internet zegt dus weinig over uw dak. Wilt u weten wat een bredere aanpak kost, bekijk dan ook ons overzicht van dakrenovatiekosten in 2026.

Waar u op let bij een offerte

• Staat erin of de voegen worden uitgehakt of geslepen, en tot welke diepte?
• Welke mortel wordt gebruikt, en past die bij de leeftijd van de schoorsteen?
• Zijn steiger of hoogwerker, afvoer van puin en eventueel loodwerk inbegrepen?
• Hoeveel jaar garantie krijgt u, en waarop precies?
• Werkt het bedrijf met eigen mensen of besteedt het de klus uit?

Komt lekkage door storm? Lees dan wanneer uw verzekering de schade vergoedt. Verzekeraars maken daarbij vaak onderscheid tussen plotselinge schade en slijtage door achterstallig onderhoud.

Vergunning en monumenten

Voor gewoon onderhoud, zoals voegwerk herstellen met materiaal en uitstraling die gelijk blijven, is meestal geen vergunning nodig. Volgens de Rijksoverheid valt gewoon onderhoud doorgaans onder vergunningvrij bouwen. Voor een rijksmonument of gemeentelijk monument, of een woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht, gelden andere regels. Daar kan ook voor voegwerk een vergunning nodig zijn, zeker als u de kleur, het profiel of het soort mortel verandert. Twijfelt u? Doe dan de Vergunningscheck via het Omgevingsloket of neem contact op met uw gemeente voordat het werk begint.

Zelf doen of laten doen?

Voegen op de begane grond kunt u als handige klusser zelf leren. Een schoorsteen is iets anders. U werkt op een hellend dak, vaak op zes tot tien meter hoogte, met gereedschap en emmers mortel. Valgevaar is het grootste risico. Een tweede risico is dat een verkeerde mortel of slecht aangedrukte voeg het probleem binnen een paar jaar terugbrengt, of erger maakt. En omdat voegen en loodwerk samen de schoorsteen waterdicht houden, is een half herstel vaak weggegooid geld.

Wilt u toch zelf iets doen? Kijk dan vanaf de grond met een verrekijker één keer per jaar naar de schoorsteen, bij voorkeur na de herfststormen. Let op losse voegen, scheuren en verschoven lood. Zo ziet u op tijd wanneer het nodig is om iemand te laten komen.

Onze kijk op schoorsteenvoegwerk

Wij zien elke week schoorstenen waar het voegwerk eerder al eens is ‘opgeknapt’. Daarbij is nieuwe mortel over de oude gesmeerd, zijn naden met kit dichtgezet of is een oude schoorsteen met keiharde cementmortel gevoegd. Dat lijkt goedkoop, maar het herstel moet dan twee keer gebeuren.

Onze werkwijze is daarom nuchter. We beginnen met een gratis dakinspectie en maken foto’s, zodat u zelf ziet hoe uw schoorsteen erbij staat. Is plaatselijk herstel genoeg, dan zeggen we dat ook. Moeten de voegen er helemaal uit, dan leggen we uit waarom en welke mortel we gebruiken. We kijken daarbij altijd naar het loodwerk en de bovenplaat, omdat daar in onze ervaring net zo vaak de oorzaak van lekkage zit als in de voegen.

Het werk doen onze eigen dakdekkers. We hebben er 25 in vaste dienst en werken nooit met onderaannemers. Het puin voeren we zelf af, en op vrijwel al ons werk geven we 15 jaar garantie. Die garantie kunnen we alleen geven als het werk vanaf de eerste voeg goed wordt uitgevoerd.

— Arno

Uw schoorsteen laten beoordelen

Twijfelt u over de voegen van uw schoorsteen, of ziet u al vochtplekken op zolder? Vraag dan een gratis dakinspectie aan. We komen langs, maken foto’s van de schoorsteen, het voegwerk en het loodwerk, en geven u een duidelijke offerte. Meer over onze aanpak leest u op de pagina over schoorsteenrenovatie. Vanuit Hilversum werken we door heel Nederland. Bellen kan ook: 085 06 06 429. Lekt het nu al? Dan rukt ons spoedteam voor dakreparaties 24/7 uit, met het materiaal al in de bus.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moeten de voegen van een schoorsteen worden vernieuwd?

Goed aangebracht voegwerk gaat tientallen jaren mee, maar een schoorsteen slijt sneller dan een gevel, omdat hij van alle kanten weer en wind vangt. Kijk daarom één keer per jaar vanaf de grond naar de schoorsteen. Laat het voegwerk grondig controleren zodra u losse of poreuze voegen ziet.

Kun je een schoorsteen opnieuw voegen in de winter?

Voegen bij vorst of als het de nachten erna gaat vriezen, is af te raden. Het water in de verse mortel kan bevriezen, waardoor de voeg niet goed uithardt. Bij acute lekkage kunnen we in de winter wel een tijdelijke noodreparatie uitvoeren en het voegwerk zelf later doen.

Is impregneren na het voegen nodig?

Niet altijd. Een waterafstotende laag kan het metselwerk extra beschermen, maar de steen moet vocht daarna nog kwijt kunnen. We adviseren het per schoorsteen, afhankelijk van de steensoort en hoeveel weer en wind hij te verduren krijgt.

Lekt mijn schoorsteen door de voegen of door het lood?

Dat is van binnen vaak niet te zien, omdat het water langs balken en kanalen naar beneden loopt. Bij een inspectie bekijken we voegen, bovenplaat en loodwerk samen, zodat u niet het verkeerde onderdeel laat herstellen.

Heb ik een vergunning nodig om mijn schoorsteen te laten voegen?

Voor gewoon onderhoud meestal niet. Is uw woning een monument of ligt hij in een beschermd stads- of dorpsgezicht, dan kan dat anders zijn. Controleer het via de Vergunningscheck van het Omgevingsloket of bij uw gemeente.

Bronnen

• De top 3 meest gestelde vragen over voegen, Monumenten.nl
• Historisch metsel- en voegwerk: behouden gaat voor vervangen, Monumenten.nl
• Onderhoudswijzer vochtbelasting, Monumenten.nl
• Vergunningvrij bouwen en verbouwen, Rijksoverheid
• Checken of vergunning nodig is voor (ver)bouwen, Rijksoverheid

Aanbevelingen

• Nokvorst los: wat te doen en wanneer een vakman inschakelen
• Schoorsteen renovatie
• Nokvorst vervangen: kosten per meter en per woningtype
• Nokvorst renovatie